Upplýsingar um Grænland

Íbúar: 56.648 (2007)
Höfuðstaður: Nuuk 15.047 (2007)
Stjórnarfar: Sjálfsstjórn, hluti af danska konungsríkinu.

„Grænt” land
Grænland er stærsta eyja heims og liggur norðaustur af Kanada, 740 km frá Norðurpólinum og 300 km frá Íslandi. Landfræðilega tilheyrir Grænland Norður-Ameríku, en sögulega, stjórnmálalega og hagfræðilega ber landið sterk bönd til Evrópu.

Forfeður inúítanna komu til Grænlands fyrir þúsundum ára en hópur Íslendinga kom svo til landsins kringum árið 1000 og nefndi það Grænland. Grænlendingarnir sjálfir kalla landið Kalaallit Nunaat eða land fólksins.

Grænland er hluti af danska konungsveldinu. Eftir að landið fékk sjálfsstjórn árið 1979 hafa tengslin við Danmörku smám saman minnkað. Grænland á tvo fulltrúa í danska þinginu, en landið á einnig eigið þing, Inatsiartut. Á þingið er kosinn 31 fulltrúi fjórða hvert ár. Grænland er meðlimur í Norðurlandaráði en er ekki lengur hluti af Evrópusambandinu.

Sel- og rækjuveiðar
Á Grænlandi byggist iðnaðurinn upp á nokkrum meginþáttum eins og fiskveiði og annars konar veiði, ferðamennsku og þjónustu. Efnahagur Grænlands byggir samt nánast eingöngu á fiskiðnaði, sem er mikilvægasti iðnaðurinn og þá helst rækjuveiðum. Selveiðar eru Grænlendingum einnig mikilvægar, þar eð þær bjóða einnig upp á störf í skinna- og matvælaiðnaði. Danmörk styður grænlenskan efnahag samkvæmt kostnaðaráætlun ár hvert.

Tvítyngi á Grænlandi
Opinbert tungumál Grænlands er vestur-grænlenska. Deila má grænlenskri tungu í þrjá mállýskuhópa, austur-grænlensku, vestur-grænlensku og eskimóamállýskurnar í nágrenni Norðurpólnum. Mikill munur er á mállýskunum. Flestallir Grænlendingar tala einnig dönsku og margt ungt fólk talar ensku.

Tungumálið er mikilvægur hluti grænlenskrar menningar
Á Grænlandi er menningarlífið ríkt. Nýja menningarhúsið, Katuaq í Nuuk, tengir menningu landsins en sinnir á sama tíma hlutverki tengiliðs við umheiminn.

Hin gamla grænlenska menning hefur verið nútímalistamönnum innblástur. Tungumálið hefur alltaf verið mikilvægt auðkenni þjóðarinnar eins og sjá má í grænlenskri menningu. Margir grænlenskir rithöfundar hafa orðið þekktir á alþjóða vettvangi og bækur þeirra verið gefnar út víðsvegar í heiminum.

Grænland samanstendur af ís, fjöllum og eyjum
Um það bil 85% af Grænlandi er þakið ís og Grænland er því þakið næststærstu jökulbreiðu heimsins. Afgangir eyjarinnar samanstendur af stórgrýti, fjörðum, ísjökum og litlum eyjum. Munur á loftslagi á suðurhluta Grænlands og norðurhluta er mjög mikill, einfaldlega vegna stærðar eyjarinnar. Einnig er munur á veðrinu við ströndina og inni í landinu og til dæmis er meðalhitinn í kaldasta mánuði ársins í suðri -7,8°C en í norðri -30,6°C.

Text: NIFIN, Nordjobb